DİŞ HEKİMİ KORKUSU

Çocuklar geleceğin yetişkinleri, toplumun değişme ve dönüşme basamaklarıdır. Çocuklara yönelik her türlü tutum ileride bedenen ve ruhen sağlıklı birey ve toplum oluşumunda etkilidir.

Ağız, gerek sosyal ilişkiler, gerek kişisel beslenmede ilk kontak noktasıdır.
1.Sindirimin ilk basamağıdır.
2.Görsel kontağın ilk basamağıdır.
3.Fonasyonun (konuşmanın) ilk temas noktası dişlerdir
4. Ve en önemlisi, ağız iki insan arasındaki mesafeyi hızla kısaltan gülümsemeyi içeriğinde taşır.
Dolayısıyla sağlıklı bir ağız ve dişler kişinin hem beden sağlığını, hem de sosyal ilişkilerini belirler. Küçük yaşta başlamış fırçalama alışkanlıkları düzenli diş hekimi kontrolleri ve koruyucu diş tedavileri ağız diş sağlığı korunmuş birey ve toplumların garantisidir.
Burada dikkati çekmemiz gereken ana başlıklar şunlardır.
* Diş fırçalamanın, hijyenik alışkanlıkların doğal bir uzantısı haline getirilmesi; yani banyo yapmak ,elleri yıkamak ne kadar doğal ve düzenli ise, diş fırçalamak da o ölçüde alışkanlık haline gelmiş olmalıdır. Bunun sağlanmasında aile ve eğitim kurumlarına çok iş düşmektedir..
Aile: sadece fırçalama uyarıları ile değil , ağız diş sağlığı bilincine bizzat kendileri sahip olarak çocuklara örnek olmak sureti ile ve diş hekimi konusunda özendirici yaklaşımları ile etkili olabilirler.
Eğitim kurumlarının eğitici ve öğretici yaklaşımları, diş hekimleri ile koordine çalışmaları çocukların ağız diş sağlığı konusunda bilgilenmelerini hızlandıracaktır.
Düzenli diş hekimi ziyaretlerinin korkudan bağımsız ve keyifli hale getirilmesi çocukta diş çürükleri henüz oluşmadan kontrol altına alınmasını, bilinçli diş müdahelesinin yapılmasını kolaylaştıracaktır.

İlk diş hekimi karşılaşması
Burada yine aile ve diş hekiminin yaklaşımı önemlidir. Diş hekimine götürmek ile korkutulan bir çocuğun güle oynaya diş hekimine gitmesini beklemek mümkün değildir. İğne korkusu ile büyütülmüş bir çocuğa korkusuz bir dental müdehale gerçekleştirmek de aynı şekilde mümkün değildir.
Ailenin sağlık konusuna yaklaşımında düzenli diş hekimi kontrollerinin de yer alması çocuğun küçük yaşlardan itibaren diş hekimine götürülmesi doğru yaklaşımın birinci adımıdır. Burada ikinci ana kontak diş hekimi olacaktır. Diş hekimi ile ilk karşılaşmasının sorunsuz olması gerek muayene gerek müdaheleyi çok kolaylaştıracaktır. İlk karşılaşmanın tanışma ağrlıklı olması çocuğun korkularının aşılmasına yönelik sevgi içeren empatik bir yaklaşım, çocuğun diş hekimi koltuğuna daha kolay oturmasını sağlar. Öncelikle çocuğun, anlaşıldığını hissetmesi diş hekimi ile sıcak ilişki kurmasını sağlar. Kliniğin ve tedavi araç gereçlerinin çocuğun yaşı gözetilerek tanıtılması, yapılacak olan tedavinin anlatılması korkuyu büyük ölçüde azaltacaktır.
Günümüz diş hekimliği çocuğun bedeni üzerinde yapılacak müdaheleden haberdar edilmesi gerektiğine inanmaktadır. Küçük de olsa herkesin bedeni üzerinde kontrol hakkı vardır ve izni zorunludur. Örneğin çocuğa ‘aç ağzını sadece bakıcam ‘deyip iğne yapmak ,onun diş hekimine olan olası güvenini yok edecektir. O andan itibaren diş çürükleri vs gibi sorunlara ,güven sorunu ve psikolojik travma diş hekimi eli ile ve tabiri caizse iğne yolu ile verilmiş olur.
Mental ve psikolojik sorunu olmayan çocuklara sevgi dolu ve empatik yaklaşım, bilgilendirme ile müdehale çocuğun daha sonraki hayatında ağız diş sağlığında diş hekiminin attığı sağlam bir temel olacaktır. Tüm bu anlatılanlar mental ve piskolojik olarak sağlıklı olan çocuklar için geçerlidir. Mental ve psikolojik sorunları olan çocuklarda sedasyon ve genel anestezi gerekebilir. Ayrıca çocuğun hayatını tehdit eden durumlarda müdehalelerde ailenin izni yeterlidir.

Dt. Sibel Tezil